اطلاعات آنلاین - فاطمه عباسی؛ بسیاری از موزهها با گنجینههای ارزشمند خود شناخته میشوند، اما برخی دیگر پیش از آنکه بازدیدکننده قدم به داخل بگذارد، با معماری خود او را تحتتأثیر قرار میدهند. در این بناها، این طراحی و هویت معماری است که نگاهها را به خود جلب میکند و انتظاری ویژه از تجربه بازدید ایجاد میکند.
در ادامه، ۱۰ نمونه از زیباترین ساختمانهای موزهای جهان را مرور میکنیم؛ موزههایی که معماریشان بهتنهایی دلیلی برای سر زدن به آنها هستند:
۱. موزه لوور، پاریس
لوور از معدود موزههایی است که تاریخ و هنر در کالبد معماری آن بهوضوح دیده میشود. این بنا که در قرن ۱۲ میلادی بهعنوان یک دژ آغاز شد، بهتدریج به کاخ سلطنتی تبدیل شد و سرانجام در سال ۱۷۹۳ به موزه عمومی بدل شد. شناختهشدهترین نماد آن، هرم شیشهای است که در سال ۱۹۸۹ به مجموعه اضافه شد؛ سازهای مدرن که با هدف ساماندهی ورودی و تسهیل دسترسی بازدیدکنندگان ساخته شد.
۲. موزه گوگنهایم، بیلبائو
موزه گوگنهایم بیلبائو با طراحی فرانک گهری و افتتاح در سال ۱۹۹۷، یکی از نمونههای شاخص معماری معاصر در جهان است. فرمهای منحنی و پوسته تیتانیومی آن، چهره شهر صنعتی بیلبائو را دگرگون کرد و به یکی از مهمترین نمادهای نوسازی شهری در اروپا تبدیل شد.
۳. موزه بریتانیا، لندن
نمای نئوکلاسیک موزه بریتانیا با ستونهای بلند و الهامگرفته از معابد یونان باستان، بهدست «رابرت اسمرک» طراحی شد و در سال ۱۸۵۲ تکمیل شد. این موزه از نخستین نهادهای ملی بود که بازدید از آن رایگان شد. حیاط مرکزی آن نیز در سال ۲۰۰۰ با سقف شیشهای و فولادی طراحی نورمن فاستر بازگشایی شد.
۴. موزههای واتیکان، رم
موزههای واتیکان برخلاف بسیاری از موزههای مشهور، بهصورت یک پروژه واحد ساخته نشدند، بلکه طی قرنها و با افزودن بخشهای مختلف شکل گرفتند. این مجموعه که ریشه آن به سال ۱۵۰۶ بازمیگردد، امروز یکی از غنیترین و باشکوهترین مجموعههای هنری و مذهبی جهان به شمار میرود. پله مارپیچ مشهور آن نیز از شناختهشدهترین بخشهای این مجموعه است.
۵. موزه متروپولیتن هنر، نیویورک
موزه متروپولیتن، که در سال ۱۸۷۰ تأسیس شد، امروز یکی از مهمترین موزههای جهان است. نمای باشکوه Beaux-Arts آن که رو به خیابان پنجم و سنترال پارک قرار دارد، در سال ۱۹۰۲ تکمیل شد و بهتدریج با توسعه مجموعهها، گسترش یافت.
۶. موزه آکروپولیس، آتن
موزه آکروپولیس که در سال ۲۰۰۹ افتتاح شد، در مجاورت مستقیم تپه آکروپولیس و با چشمانداز کامل پارتنون قرار دارد. طراحی این بنا بهگونهای انجام شده که با محوطه باستانی پیرامون خود هماهنگ باشد. بخشی از سازه بر ستونها قرار گرفته تا بقایای باستانی زیر آن حفظ شود و نور طبیعی نیز فضای نمایش آثار را بهگونهای نزدیک به شرایط واقعی آنها در فضای باز فراهم کند.
۷. موزه ملی مردمشناسی، مکزیکوسیت
این موزه که در سال ۱۹۶۴ در پارک چاپولتپک افتتاح شد، از مهمترین نمونههای معماری فرهنگی در آمریکای لاتین است. طراحی آن بر پایه هویت پیشاکلمبی مکزیک شکل گرفته و سازه شاخص مرکزی آن، سایبان عظیمی موسوم به «ال پاراگواس» است که به نماد اصلی موزه تبدیل شده است.
۸. لوور ابوظبی، ابوظبی
لوور ابوظبی که در سال ۲۰۱۷ افتتاح شد، با گنبد عظیم و مشبک خود شناخته میشود. این گنبد که نور خورشید را به شکل «باران نور» به فضای داخلی میتاباند، از شاخصترین عناصر معماری معاصر در منطقه خلیج فارس است و ترکیبی از طراحی مدرن و الهام از معماری سنتی عربی را به نمایش میگذارد.
۹. موزه ایران باستان، تهران
موزه ایران باستان تهران، که از مهمترین موزههای تاریخی کشور به شمار میرود، با معماری الهامگرفته از طاق کسری و آجرکاریهای شاخص خود، یکی از شناختهشدهترین بناهای فرهنگی ایران است. این ساختمان که در دهه ۱۹۳۰ میلادی طراحی شد، نهتنها محل نگهداری بخشی از مهمترین آثار باستانی ایران است، بلکه خود نیز بهعنوان نمونهای ارزشمند از معماری ملیگرایانه دوره معاصر شناخته میشود. نمای آجری، طاق مرتفع و تناسبات دقیق آن، این بنا را به یکی از نمادهای معماری موزهای در تهران تبدیل کرده است.
۱۰. موزه هنرهای معاصر، تهران
این بنا که در سال ۱۳۵۶ خورشیدی با طراحی کامران دیبا افتتاح شد، یکی از برجستهترین نمونههای معماری مدرن با نگاه به الگوهای بومی در ایران به شمار میرود. ساختار موزه با الهام از بادگیرهای معماری کویری ایران طراحی شده و نورگیرهای منحصربهفرد سقف، هویت بصری متمایزی به آن بخشیده است. بخش عمدهای از بنا در زیر زمین تعبیه شده و گالریها حول یک رمپ مارپیچ انتظام یافتهاند که بازدیدکننده را در توازنی میان بتن و نور به تماشای آثار هدایت میکند؛ رویکردی که این ساختمان را به یکی از شاخصترین سازههای موزهای قرن بیستم تبدیل کرده است.
